كليه ها اعضائي هستند كه هر كدام از آنها حدود 150 گرم وزن دارند و در طرفين ستون مهره هاي پشتي قرار گرفته اند. كليه ها را مي توان از اعضاء مهم و اصلي بدن دانست زيرا چندين كار فيزيولوژي با ارزش را انجام مي دهند كه به قرار زير مي باشد:
1) روزانه دو هزار ليتر خون از سيستم فيلتراسيون كليه ها عبور مي نمايد كه از اين مقدار در 24 ساعت، 180 ليتر فيلتره مي شود. 2) كليه ها در هورمون سازي بدن مشاركت مي كنند. 3) در كار خون سازي بدن كليه ها نقش مهمي بازي مي كنند. 4) كليه ها محل دفع سموم و مواد زائد بدن و ميكربها و مواد شيميائي و مقدار اضافي آنتي بيوتيكها هستند. در دوران گذشته انسانها از يك بيماري دردناك رنج مي بردند كه بعد ها با كوشش فراوان پزشكان معلوم شد علت اين در نقطه اي از بدن شخص جيست و از كجا سرچشمه مي گيرد. تاريخچه تشخيص سنگ هاي كليوي از روي كشفيات اخير در قبور مصري ها به 8000 سال قبل از ميلاد ميرسد. از زمانهاي پيش معلوم شده است كه سنگ كليه ( ادراري ) در كشورهاي مختلف و همچنين مناطق بخصوصي بيشتر يافت و ديده شده است و تمامي اينها بستگي به نوع مصرف غذا و رژيم غذائي ، آب و هواي هر كشور و منطقه دارد. بطور مثال در قسمت هاي جنوبي چين سنگ هاي كليوي ( ادراري) شيوع بيشتري نسبت به قسمتهاي شمالي داشته است. در پنجاب واقع در قسمت شمالي هندوستان سنگهاي ادراري شيوع نسبتا زياد دارد در صورتيكه درمناطق جنوبي كمتر ديده شده. تنها محلي در دنيا كه سنگ كليه ( ادراري ) بندرت در ساكنين آن محل ديده شده است جزيره اي به نام بانتا واقع در آفريقا است.
لازم به ذكر است كه علاوه بر دستگاه كليوي ( ادراري ) ، سنگ را در قسمتهاي ديگر بدن نيز مي توان ملاحظه كرد مانند: كيسه صفرا ، پانكراس ، پروستات و همچنين در غدد بزاقيرسوبات سنگي ديده مي شود.
1- سنگ مثانه در نوع هاي مختلف از نوع تركيبي فسفات كلسيم و اگزالات كلسيم
2- سنگ هاي مثانه به شكلهاي تمشكي ، صاف و خازدار
3- شاخ گوزني - عنكبوتي از نوع تركيبي اگزالات كلسيم و تريپل فسفات
4- سنگهاي مثانه به شكل تمشكي از نوع تركيبي اسيد اوريك و اگزالات كلسيم
5- سنگ كليه از نوع تركيبي تريپل فسفات
6- سنگهاي مثانه به شگلهاي صاف از نوع تركيبي فسفات كلسيم ، اسيد اوريك و اورات
بزرگترين سنگي كه تابحال در جراحي ها در دنيا گزارش شده است به وزن يك ونيم كيلو گرم سنگيني داشته كه از مثانه بيماري در آورده شده است.
چه عواملي در بدن انسان سبب تشكيل سنگ مي شود؟
1) اختلالات مادرزادي مانند انسداد مادرزادي مجاري ادراري.
2) عفونتهاي دستگاه ادراري
3) كم آبي بد ن و زياد از حد مصرف نمودن مواد غذائي مختلف
4) آشاميدن آبهاي سنگين مانند آب چاهها، چشمه ها كه املاح آهكي فراوان دارند.
5) عدم تحريك بدن در اشخاصي كه بمناسبت شغلي و يا عدم ورزش كردن و يا افرادي كه فعاليت جسماني كمتري دارند، سنگ در دستگاه ادراري آنها ساخته مي شوند.
6) اشخاصي كه در مناطق گرمسيري و يا بعلت شغلي كه در محيط با گرماي بيش از حد سرو كار و اقامت دارند در اثر تعريق بيش از حد اين افراد غلظت ادراري فراواني دارند و سنگ در كليه هايشان تشكيل ميشود.
7) عوامل ارثي هم در تشكيل سنگ ها دخيل هستند.
برای دیدن تصاویر به ادامه ی مطلب بروید....
تعطیلات، فرصتی مناسب برای در کنار هم بودن و جشن گرفتن می باشد. اما برای برخی افراد، زمانی برای افزایش وزن و چاق شدن می باشد. بر طبق انستیتوی سلامتی، غذا خوردن در تعطیلات می تواند باعث افزایش وزن شود.
در تعطیلات عید، شما و خانواده تان می توانید از رژیم متعادل و سالم استفاده کنید.
هیچ غذایی خوب یا بد نیست، بلکه عادات غذایی خوب یا بد می باشد. بیایید یک نگاهی به راهنمای هرم غذایی بیاندازیم. غلات، میوه جات، سبزیجات، لبنیات، گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی و حبوبات در این هرم وجود دارند.
رژیم متعادل با استفاده از این هرم غذایی، می تواند انرژی مورد نیاز بدن را تأمین کند، ذخیره و بازسازی بدن را انجام دهد، استرس را دور کند و همچنین تغییرات روحی را کنترل نماید.
این هرم غذیی نشان می دهد که حتی می توانید غذاهای چرب و شیرین را بخورید، اما به مقدار کافی. میوه و سبزجات که محتوی مقدار بسیار زیادی ویتامین و املاح می باشند را هم مصرف کنید.
در واقع افزایش وزن در تعطیلات به علت زیاده روی در مصرف چربی و شیرینی جات است.
کنترل کنید!
قبل از تعطیلات، وعده های غذایی کوچک و به مقدار کم مصرف کنید. غذاهایی که دارای مقدار زیادی پروتئین می باشند، مانند مرغ و پنیر، کمک می کنند تا غذای کمتری در روزهای آینده مصرف کنید. رژیم های سفت و سخت در این ایام می تواند بعدها افزایش وزن قابل توجهی در شما ایجاد کند.
شمایی که می خواهید اندامی متناسب با وزن و قد خود داشته باشید، این نکته را از یاد نبرید که نباید مقدار زیادی نوشابه بنوشید، زیرا نوشابه ها فاقد ماده مغذی می باشند. نوشابه ها محتوی مقدار زیادی کافئین و شیرین کننده هستند. کافئین و شیرین کننده ها در شیرینی های عید وجود دارند و باعث اختلال بیش فعالی (hyperactivities) در کودکان می گردند.
اگر در این ایام مهمان دارید، بهتر نیست با غذاهای سالم از قبیل، میوه و سالاد و سبزیجات از مهمان خود پذیرایی کنید؟
می توانید به جای سس از مخلوط آب لیمو و ماست و روغن زیتون برای سالاد خود استفاده کنید.
بهتر است قبل از دادن شیرینی به مهمان خود، به او میوه تعارف کنید تا جلوی افزایش وزن خود و مهمانتان را بگیرید.
به جای شیر پرچرب از شیر کم چرب استفاده کنید. در پخت غذا از روغن کمتری استفاده کنید.
برای مشاهده ی تمام مقاله به ادامه ی مطلب بروید............
سنگ کلیه بیماری است که باعث درد در پهلوی سمت چپ یا راست بدن میشود.سنگ دستگاه ادراری یکی از ناراحت کنندهترین بیماریها است. اغلب بیماران مبتلا به سنگهای کلیه معمولاً در سالهای اولیه بلوغ مراجعه می کنند و حد اکثر شیوع سنی آن در حدود 28 سالگی است. یک قله دیگر در 55 سالگی وجود دارد که تقریباً مختص به سنگهای عفونی در خانمها است. بطور کلی سنگهای کلیه در مردان 4 برابر زنان است ولی اگر تنها سنگهای عفونی را در نظر داشته باشیم نست مرد به زن 2 به 3 است.[۱] انواع مختلف سنگ ادراری وجود دارد ولی اغلب سنگها از جنس کربنات کلسیم هستند. سایر انواع : استروایتیا عفونی، اگزالاتی ، سیستئینی، اسیداوریکی . سنگها در لگنچه، میزنای، مثانه و در پیشابراه دیده میشوند. رژیم غنی از کلسیم - سدیم - پروتئین و همچنین عدم تحرک افراد مبتلا به هیپر کلسیوی نوع دو - افراد مبتلا به بیماریهای گوارشی مثل التهاب روده یا ایلئوستومی، سابقه ابتلا به عفونت ادراری وبیماریهای متابولیک، نقرس، عدم تحرک در ابتلا به سنگ نقش دارند.
محتویات[نهفتن] |
تاریخچه [ویرایش]
اولین گزارش های سنگ ادراری شاید مربوط به سنگ هایی باشد که بین اسکلت یک مصری که در 4800 سال قبل از میلاد مسیح می زیسته باشد. همین طور جراحی هایی که برای سنگ ادراری انجام شده اند نیز جزو اولین اعمال جراحی محسوب می شوند.[۲]
علایم سنگ [ویرایش]
درد حاد اغلب ناشی از گیرکردن سنگ در مجاری ادراری است وگرنه خود سنگ اغلب علامتی ندارد. انسداد، عفونت، خیز درد شدید در منطقه دندهای مهرهای، تهوع، استفراغ و اسهال است. درد بسیار شدید و شبیه به درد زایمان است، هماچوری یا خون ادراری در این افراد دیده میشود.
هدف فوری درمان درد و هدف طولانی جلوگیری از تخریب نفرون است. نفرون نام واحدهای ساختاری کلیه است که لوله پیچیدهای متشکل از یک لایه بافت پوششی است و در یک انتها بسته و در انتهای دیگر به درون لگنچه باز میشود. سنگ کلیه میتواند کشنده باشد.
درمان [ویرایش]
حمام یا بخار آب گرم و مصرف مایعات در صورت عدم منع مفید است. بیماران باید رژیم غذایی را رعایت کنند و در طول روز هر یک الی دو لیتر آب بنوشند، از فعالیت زیاد بپرهیزند، با مشاهده اولین عفونت ادراری به پزشک مراجعه کنند، هر چند وقت یک بار آزمایش ادرار انجام دهندو مراقب افزایش میزان اوره و کراتیین و نیتروژن اوره خون خود باشند.
در صورتی که سنگ بزرگتر از یک سانتیمتر باشد از عمل جراحی استفاده میکنند. برای درمان از لیزر، ESWL، TUL ، سیستوسکوپی، نفرولیتوتومی و کمولیز استفاده میکنند.
هنگام ایجاد درد حاد (اغلب ناشی از گیرکردن سنگ در مجاری) مسکنهای مخدر و غیراستروئیدی مفید هستند. معمولاً در چنین مواقعی اساس درمان انتظار برای دفع سنگ از طریق جریان ادرار است.
سنگ کلیه و روش های درمان سنگ کلیه
- مجموعه: بیماری ها و راه درمان
سنگ کلیه و روشهای درمان سنگ کلیه
سنگ کلیه و روش های درمان سنگ کلیه
سنگ کلیه-سنگ کلیه ذرات کوچک و سخت که در یک یا هر دو کلیه تشکیل شده و گاهی به داخل حالب ها (لوله های عضلانی باریکی که ادرار را از کلیه ها به مثانه منتقل می کنند) انتقال یابند. سنگ کلیه از نظر اندازه از یک دانه شن تا حدود یک توپ گلف متغیر بوده و ممکن است منفرد یا متعدد باشد.
سنگ کلیه معمولاً بزرگسالان بالای ۳۰ سال از هر دو جنس را مبتلا می سازد ولی در مردان شایع تر است.
علایم شایع سنگ کلیه
-دوره های درد شدید و پیچشی (متناوب ) به فاصله هر چند دقیقه . درد معمولاً ابتدا در ناحیه پشت ، درست پایین دنده ها، ظاهر می گردد. در طی چند ساعت یا چند روز، ناحیه درد از مسیر حرکتی سنگ از حالب به طرف کشاله ران پیروی می کند. با دفع سنگ درد بیمار متوقف می گردد.
-یکی دیگر از علائم سنگ کلیه تهوع مکرر است.
-دفع مقادیر اندک خون در ادرار نیز از دیگر علائم سنگ کلیه است. ادرار ممکن است کدر یا تیره به نظر برسد.
علل ایجاد سنگ کلیه
-دفع مقادیر بیش از حد کلسیم از ادرار در اثر اختلال غده پاراتیرویید ـ که تنظیم متابولیسم کلسیم را به عهده دارد ـ یا در اثر مصرف بیش از حد کلسیم و ویتامین ـ د
-نقرس (در مورد سنگ های اسیداوریکی )
-انسداد ادراری به هر دلیل
-کاهش حجم ادار ناشی از بی آبی یا آب وهوای گرم و خشک نیز از علل ایجاد سنگ کلیه است.
-رژیم غذایی نامتناسب (مصرف بیش از حد کلسیم )
-سابقه خانوادگی سنگ کلیه
-پرکاری پاراتیرویید نیز از دیگر علل ایجاد سنگ کلیه است.
-در بستر افتادن طولانی مدت به هر دلیل
-سوء مصرف الکل
پیشگیری از ابتلا به سنگ کلیه
-مصرف روزانه حدود ۳ لیتر مایعات و عمدتاً آب خالص
-اجتناب از مصرف شیر و فرآورده های لبنی در صورتی که سنگ کلیه از نوع کلسیمی ـ فسفری باشد.
-خودداری از شرایطی که با تعریق بیش از حد همراه است .
عواقب مورد انتظار در مورد سنگ کلیه
سنگ های بزرگ معمولاً در کلیه مانده و بدون علامتند، هرچند که می توانند به کلیه آسیب بزنند. سنگ های کوچک به آسانی همراه ادرار از طریق حالب دفع می گردند. سنگ های بین این دو اندازه که از طرفی قابلیت ورود به حالب را داشته و از طرف دیگر به اندازه کافی کوچک نیستند تا عبور آنها از حالب به آسانی صورت گیرد باعث ایجاد درد شدید می گردند. این سنگ ها معمولاً در طی چند روز دفع می گردند. چنانچه حرکت سنگ متوقف شده و باعث انسداد ادراری گردد، برای پیشگیری از آسیب بیشتر کلیه باید خارج گردد.
درمان سنگ کلیه
اصول کلی
- هنگام ادرار کردن از کاغذ صافی یا گاز استفاده کنید تا دفع سنگ مشخص شود؛ یا داخل یک ظرف شیشه ای ادرار کرده ، وجود سنگ را بررسی کرده و در صورت وجود آن را جدا کرده ، ادرار را دور بریزید. برای مشخص شدن ترکیب سنگ ، آن را نزد پزشک ببرید.
سنگ کلیه و روشهای درمان سنگ کلیه
- بررس های تشخیصی سنگ کلیه ممکن است شامل آزمایش کامل ادرار و کشت ادرار، عکس شکم ، سونوگرافی کلیه ، سی تی اسکن ، و اُروگرافی وریدی (روشی برای بررسی کلیه ها و مجاری ادرار با تزریق یک داروی قابل شناسایی توسط اشعه ایکس به داخل جریان خون )
- در صورت وجود سنگ کوچک منفرد بدون عارضه انسداد و عفونت ممکن است به درمان خاصی نیاز نباشد.
- در مورد سنگ های بزرگتری که خودبه خود دفع نشده و باعث ایجاد عوراض ، عفونت یا درد شدید شده اند اقدامات درمانی به منظور حذف آنها لازم است . روش های مختلف درمانی در این زمینه عبارتند از: حل کردن سنگ به طریق شیمیایی ، در آوردن سنگ با آندوسکوپ ، خارج کردن سنگ از طریق پوست ، سنگ شکنی با کمک امواج ماوراء صورت از خارج بدن [ESWL] ، و به ندرت جراحی باز. سایر رویکردهای درمانی جدید نیز در دست بررسی است .
- سنگ های ناشی از بالا بودن میزان کلسیم بدن ممکن است نیازمند برداشت جراحی بافت پاراتیرویید غیرطبیعی باشند.
رژیم غذایی در افراد مبتلا به سنگ کلیه
-اگر نوع سنگ کلیه کلسیمی یا فسفری باشد، از مصرف فرآورده های لبنی ، شکلات و نارگیل خودداری کنید.
-اگر نوع سنگ کلیه فسفاته باشد، رژیم غذایی حاوی اسیدها به اسیدی نگه داشتن مختصر ادرار کمک می کند.
-اگر نوع سنگ کلیه، اسیداوریکی یا سیستینی باشد، رژیم غذایی حاوی مواد قلیایی به قلیایی نگه داشتن مختصر ادرار کمک می کند.
-در مورد همه انواع سنگهای کلیه،نوشیدن روزانه حداقل ۱۳ لیوان مایعات (و بیشتر از همه آب خالص ) ضروری است.
رژیم غذایی کم چربی و پرفیر نیز توصیه می گردد.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید:
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم سنگ کلیه باشید.
- اگر افزایش درجه حرارت تا 38/3 درجه سانتیگراد
- اگر بروز علایم عفونت کلیه (سوزش و ناراحتی هنگام ادرار کردن یا احساس مکرر نیاز فوری به ادرار کردن )
-اگر دچارعلایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید.داروهای تجویزی ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند.
انواع سنگ کلیه
سنگ کلیه دراثرکریستال حاصل از نمک و مواد موجود در ادرار به وجود می آید، که به تدریج اندازه ی آن بزرگ می شود. سنگ های کلیه علایم و جنبه های بالینی مشابهی دارند، ولی نوع بیماری ودرمان آنها متفاوت است. براساس مطالعات درازمدت، در بسیاری ازموارد احتمال عود مجدد وجود دارد، لذا سنگ دفع شده باید تجزیه شده و ارزیابی های لازم روی بیمار صورت گیرد.
افزایش فیبر غذایی، سبب کاهش عوامل خطر تشکیل سنگ به خصوص سنگ های کلسیمی می شود.
سنگ کلیه و روشهای درمان سنگ کلیه
عوامل زمینه ساز بروز سنگ کلیه:
۱- کم تحرکی:
یکی از عوامل زمینه ساز بروز سنگ کلیه کم تحرکی است.کم تحرکی که مثلاً در هنگام بیماری یا ناتوانی رخ می دهد، می تواند سبب برداشت کلسیم بیشتری از استخوان شده ، لذا غلظت کلسیم در ادرار افزایش می یابد.
۲- پرکاری تیروئید:
پرکاری تیروئید اولیه، سبب افزایش دفع کلسیم می شود. حدود دوسوم افرادی که بیماری غد د درون ریز دارند، مبتلا به سنگ کلیه می شوند. در عین حال این اختلال تنها ۵% موارد سنگ های کلسیمی را در بر می گیرد.
۳- اسیدوز توبولی کلیه:
اسیدوز توبولی کلیه یکی دیگر از عوامل زمینه ساز در بروز سنگ کلیه است.در اثر نقص در تولید آمونیاک به وسیله ی کلیه، افزایش دفع کلسیم (توسط کلیه) ایجاد می شود.
۴- مصرف زیاد نمک :
براساس مطالعات، مصرف زیاد نمک سبب افزایش دفع کلسیم درادرار می شود.
۵- افزایش کلسیم ادرار با علت ناشناخته :
برخی افراد حتی با مصرف رژیم غذایی کم کلسیم، به دلایل ناشناخته روزانه تا ۵۰۰ میلی گرم کلسیم دفع می کنند.
۶- افزایش اگزالات ادرار:
حدود نیمی از سنگ های کلسیمی به این ترکیب متصل می شوند. اگزالات به طور طبیعی تنها در چند ماده ی
روستات (به انگلیسی: Prostate) عضوی از دستگاه تناسلی مردانهاست و به اندازه یک گردوی کوچک، در ابتدا مجرای ادراری در لگن قرار دارد. غده پروستات در موقع انزال منقبض میشود و ماده شیری رنگ قلیایی به منی اضافه میکند. حالت ژلاتینی منی بهدلیل همین مادهاست.
محتویات[نهفتن] |
مترشحات پروستات [ویرایش]
پروستات در تقسیم بندی غدد بدن به درونریز و برونریز، بدلیل اینکه مواد ترشحی آن از راه مجاری به بیرون از بدن میریزد، جز غدد برونریز محسوب میشود.
مایع تولید شده بوسیله پروستات به همراه اسپرم در کیسههای منی ذخیره میشود. مایع ترشح شده بوسیله پروستات یک سوم مایع منی را تشکیل میدهد. این مایع درآمیزش کار حمل و تغذیه اسپرم را بعهده دارد. حالت قلیایی این مایع، اسپرم را در محیط اسیدی واژن حفاظت میکند.
از مواد تشکیل دهنده ترشحات پروستات میتوان به کلسیم، روی، ویتامین ث (اسید سیتریک)، اسید فسفاتاز، آلبومین و آنتیژن اختصاصی پروستات (PSA) اشاره کرد.
کارکرد عضلات پروستات [ویرایش]
در هنگام انزال عضلات جدار کیسههای منی و پروستات منقبض شده تا اسپرمی که درون بیضهها تولید شده و پس از گذر از مجاری پیچدرپیچ روی بیضه بالغ شده، سپس از طریق دو مجرای کوچک عضلانی به نام «وازدفرانس» پس از پیچیدن به دور مثانه به کیسههای منی میرسد را بیرون بریزد.
آنتیژن اختصاصی پروستات [آنتیژن اختصاصی پروستات یا پیاسآ (به انگلیسی: PSA) را تولید میکند که وارد مایع انزالی میشود و در زمان مناسب به حفظ حالت مایع منی کمک میکند و جلوی لخته شدن منی را میگیرد. منی اندکی پس از وارد شدن به مهبل، لخته میشود به مادهای ژل مانند تبدیل میشود و گردن رحم میچسبد. ۱۵ تا ۳۰ دقیقه پس از لخته شدن منی، آنزیم PSA این لخته را حل میکند و اسپرمها آزادانه میتوانند درون رحم شنا کنند.
نقش پروستات در دفع ادرار [ویرایش]
پروستات جدا از نقشی که در تولید مثل دارد، در ادرار مردان هم نقش مهمی ایفا میکند. پروستات مجرای پیشابراه را در فاصله مثانه تا آلت تناسلیدر بر گرفتهاست. منقبض شدن عضلات پروستات باعث آهسته شدن جریان ادرار میشود.
بیماریهای پروستات [ویرایش]
سه گونه بیماری، غده پروستات را مبتلا میکند: دو نوع آنها خوش خیم است و غالباً زندگی فرد را به مخاطره نمیاندازند و یک نوع آن بدخیم است. بیماریهای پروستات ممکن با هم اشتباه شوند، چون بسیاری از نشانههای آنها مانند هم است.
این سه بیماری عبارتند از:
- پروستاتیت (التهاب پروستات) که بیشتر به وسیله یک عفونت میکروبی ایجاد میشود.
- هایپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) یا بزرگی خوش خیم پروستات که بزرگی غیرسرطانی غده پروستات و یکی از شایعترین اشکال بیماری پروستات است که تقریباًدر نیمی از مردان بالای پنجاه سال دیده میشود.
- سرطان پروستات یک بیماری بالقوه شدید است، زیرا بدخیم میباشد.
نشانههای بیماری [ویرایش]
نشانههای انسدادی معمولاً زودتر خودشان را نشان میدهند و عبارتند از: تکرر ادرار، احتباس ادرار، کاهش قطر و فشار جریان ادرار و قطره قطره شدن انتهای ادرار. در واقع این علائم ناشی از تورم پروستات اند. در معاینهٔ بالینی تورم پروستات با TR قابل بررسی است. سونوگرافی به شناسایی بیماری کمک میکند.
درمان این مشکل به نوع بیماری، عامل و شدت آن بستگی دارد. به هر حال در مراحل اولیه درمان دارویی و در مراحل بالاتر با جراحی با لیزر و مراحل پیشرفتهٔ جراحی باید جلوی بیماری را گرفت.
ورم پروستات [ویرایش]
ورم یا التهاب پروستات که پروستاتیت نامیده میشود اغلب ناشی از علل عفونی است. علت بروز این بیماری را میتوان در نزدیکی با زنان مختلف و همچنین جلوگیری از خروج منی هنگام انزال اشاره کرد.
درمان پروستاتیت به عامل ایجاد کننده بستگی دارد و مثلا در درمان پروستاتیت کلامیدیایی میتوان از تتراسایکلینها بهره گرفت.
سرطان پروستات [ویرایش]
سرطان پروستات اغلب بدخیم بوده در سنین بالا مشاهده میشود با علائم انسداد ادراری و... که سطح خونی آنزیم PSA نیز بالا میرود. این بیماری معمولا به دنبال هایپرپلازی خوش خیم پروستات و با افزایش سن رخ میدهد.
جراحی و در صورت متاستاز شیمی درمانی، هورمون درمانی و رادیوتراپی از روشهای درمان این بیماری اند.
بزرگ شدن پروستات و شیوه درمان آن
- مجموعه: بیماری ها و راه درمان

● جراحی، آخرین راه حل است
پروستات غده ای است حدودا به اندازه یک گردو که درست زیر مثانه در مردان قرار دارد و بخشی از سیستم تناسلی مردان را تشکیل می دهد. پروستات در دو مقطع زمانی بزرگ می شود، اولین مقطع اوایل دوران بلوغ و مرحله دوم حدودا از سن ۲۵ سالگی است. این بزرگ شدن پروستات کاملا بی ضرر است اما اغلب سبب مشکلات ادراری در سنین بالاتر می شود. تا سن ۶۰ سالگی ۸۰ درصد مردان، مشکلات ادراری ناشی از بزرگ شدن پروستات را تجربه می کنند. بزرگ شدن پروستات یا «BPH» (Benign Prostatic Hyperplasia) خوش خیم است، اما با بزرگ شدن غده پروستات به «میزراه» (مجرای ادراری) فشار وارد می شود که می تواند عامل مشکلات ادراری از جمله تکرر ادرار، اجبار ناگهانی به دفع ادرار، بیدار شدن از خواب (در شب) برای دفع ادرار، مشکل در شروع ادرار و قطره قطره شدن ادرار در انتها، کامل تخلیه نشدن مثانه و گاه حتی قادر نبودن به دفع ادرار باشد.
بنابراین اگر بزرگ شدن پروستات توسط پزشک کنترل نشود، می تواند به مرور زمان فرد را به شدت دچار مشکلات سلامتی کند؛ مشکلاتی از قبیل عفونت دستگاه ادراری، آسیب به کلیه ها یا مثانه، سنگ مثانه و بی اختیاری ادرار. گاهی برای درمان از عمل جراحی استفاده می شود و کل غده پروستات توسط عمل جراحی برداشته می شود که اغلب هم فرد از علایم و نشانه های بیماری رهایی می یابد، اما این عمل می تواند فرد را دچار ناتوانی جنسی کند، بنابراین بهتر است عمل جراحی آخرین راه حل باشد و از روش های درمانی دیگر کمک گرفت. فلز روی یکی از عناصر کمینه (عنصری که مقدار کمی از آن برای رشد طبیعی موجودات زنده لازم است) مهم است و در رشد و تمایز سلول ها نقش حیاتی به عهده دارد.
فلز روی برای درمان پروستات های ملتهب یا بزرگ بسیار مفید است. بررسی ها نشان داده است که کمبود روی بر بزرگ شدن پروستات اثر دارد. بنابراین خوردن غذاهای حاوی روی یا خوردن مکمل های روی توصیه می شود. همچنین خوردن گوجه فرنگی نیز بسیار مفید است. تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۷هزار مرد نشان داد آنهایی که هر هفته ۱۰عدد گوجه فرنگی می خوردند، ۵۰درصد کمتر به سرطان پروستات مبتلا شدند، در واقع خوردن گوجه فرنگی احتمال ابتلا به سرطان پروستات را کاهش می دهد. محققان معتقدند که این کاهش احتمال ابتلا به سرطان به دلیل وجود «پیگمان» در گوجه فرنگی است. «پیگمان» قوی ترین و موثرترین کاروتن است که تاکنون کشف شده و دلیل قرمزی رنگ گوجه فرنگی است.

تعطیلات، فرصتی مناسب برای در کنار هم بودن و جشن گرفتن می باشد. اما برای برخی افراد، زمانی برای افزایش وزن و چاق شدن می باشد. بر طبق انستیتوی سلامتی، غذا خوردن در تعطیلات می تواند باعث افزایش وزن شود.
در تعطیلات عید، شما و خانواده تان می توانید از رژیم متعادل و سالم استفاده کنید.
هیچ غذایی خوب یا بد نیست، بلکه عادات غذایی خوب یا بد می باشد. بیایید یک نگاهی به راهنمای هرم غذایی بیاندازیم. غلات، میوه جات، سبزیجات، لبنیات، گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی و حبوبات در این هرم وجود دارند.
رژیم متعادل با استفاده از این هرم غذایی، می تواند انرژی مورد نیاز بدن را تأمین کند، ذخیره و بازسازی بدن را انجام دهد، استرس را دور کند و همچنین تغییرات روحی را کنترل نماید.
این هرم غذیی نشان می دهد که حتی می توانید غذاهای چرب و شیرین را بخورید، اما به مقدار کافی. میوه و سبزجات که محتوی مقدار بسیار زیادی ویتامین و املاح می باشند را هم مصرف کنید.
در واقع افزایش وزن در تعطیلات به علت زیاده روی در مصرف چربی و شیرینی جات است.
کنترل کنید!
قبل از تعطیلات، وعده های غذایی کوچک و به مقدار کم مصرف کنید. غذاهایی که دارای مقدار زیادی پروتئین می باشند، مانند مرغ و پنیر، کمک می کنند تا غذای کمتری در روزهای آینده مصرف کنید. رژیم های سفت و سخت در این ایام می تواند بعدها افزایش وزن قابل توجهی در شما ایجاد کند.
شمایی که می خواهید اندامی متناسب با وزن و قد خود داشته باشید، این نکته را از یاد نبرید که نباید مقدار زیادی نوشابه بنوشید، زیرا نوشابه ها فاقد ماده مغذی می باشند. نوشابه ها محتوی مقدار زیادی کافئین و شیرین کننده هستند. کافئین و شیرین کننده ها در شیرینی های عید وجود دارند و باعث اختلال بیش فعالی (hyperactivities) در کودکان می گردند.
اگر در این ایام مهمان دارید، بهتر نیست با غذاهای سالم از قبیل، میوه و سالاد و سبزیجات از مهمان خود پذیرایی کنید؟
می توانید به جای سس از مخلوط آب لیمو و ماست و روغن زیتون برای سالاد خود استفاده کنید.
بهتر است قبل از دادن شیرینی به مهمان خود، به او میوه تعارف کنید تا جلوی افزایش وزن خود و مهمانتان را بگیرید.
به جای شیر پرچرب از شیر کم چرب استفاده کنید. در پخت غذا از روغن کمتری استفاده کنید.
تعادل را حفظ کنید
اغلب اوقات، افراد بعد از تعطیلات دچار افزایش وزن می شوند. بنابراین برای جلوگیری از چاقی در این ایام، چه باید کرد؟

برخی از غذاها بسیار خوشمزه هستند و شما را وسوسه می کنند که از آن غذا بخورید. دراین مواقع چه باید کنید؟ بخورید یا نه؟
می توانید از آن غذا بخورید، اما به مقدار کم. در بشقاب مقدار کمی از آن غذا را بریزید و از خوردن آن لذت ببرید.
شما باید غذاهایی را مصرف کنید که بدن برای تأمین انرژی و فعالیت، به آن ها نیاز دارد. دسرها و شیرینی ها هر چند خوشمزه می باشند، اما جزو وعده های غذایی نیستند. پس از آنها کم میل کنید!
شما هنگامی دارای یک رژیم غذایی متعادل هستید که در وعده های غذایی خود میوه و سبزی را جای دهید.
چه نوشیدنی هایی را باید مصرف نمود؟
بسیاری از آب میوه ها دارای کالری و فاقد فیبر غذایی می باشند. بهتر است از آب و نوشابه های رژیمی استفاده کنید.
در تعطیلات چه کاری باید کرد تا چاق نشویم؟
1- سه وعده غذای اصلی را بخورید و هیچ کدام را حذف نکنید.
2- غذا بخورید، اما به مقدار کم. در مهمانی ها و جشن ها، انواع و اقسام غذاهای خوشمزه وجود دارد. شما یکی از آن غذاها را که خیلی هوس کرده اید، در بشقاب خود به اندازه کم بریزید و از خوردن غذاهای دیگر جداً خودداری کنید.
3- آرام غذا بخورید. غالباً افرادی که سریع غذا سریع می خورند، به معده خود اجازه نمی دهند احساس سیری را اعلام کند! هر لقمه ای که در دهان خود می گذارید، مزه مزه کنید و از غذای خود لذت برید. با این روش معده ی شما فرصت دارد تا غذا را با آرامش هضم کند.
4- بعد از هر وعده غذایی، پیاده روی کنید.
5- حتماً در هر وعده غذایی، سبزیجات را فراموش نکنید.
6- اگر در مهمانی دعوت شدید، به صاحب خانه پیشنهاد دهید که من یک غذای کم کالری درست می کنم و آن را با خود می آورم. با این کار، شما نه تنها میزبان را خوشحال کرده اید، بلکه مهمان هایی که به تناسب اندام خود اهمیت می دهند، از غذای شما می خورند و لذت می برند.
7- و یا اگر به مهمانی دعوت شدید، قبل از رفتن، می توانید یک میان وعده کوچک از سبزیجات و میوه جات میل کنید. با این کار اشتهای خود را کم کرده اید.
8- در محل سرو غذا ننشینید. اگر شما کمی دورتر از آن محل باشید، غذای کمتری می خورید.
9- از غذاهای حاضری و انواع فست فودها پرهیز کنید. این نوع غذاها دارای چربی فوق العاده زیادی می باشند. به سرعت آماده و فریز می شوند و به طور کلی برای بدن خطرناک هستند.
10- واقع بین باشید. سعی نکنید رژیم سخت بگیرید، بلکه هدفتان این باشد که بعد از تعطیلات همان وزن قبلی خود را داشته باشید.
11- در ذهن خود هرم غذایی را رسم کنید و ببیند چه غذاهایی مفید و سالم هستند.
12- اگر قبل از تعطیلات، ورزش می کردید، در طول این مدت نیز به ورزش خود ادامه دهید. اما اگر ورزش نمی کردید، در این دوران حتماً ورزش کنید.
ورزش، استرس را کم می کند و از اضافه وزن جلوگیری می کند.
از تعطیلات خود لذت ببرید. برنامه ای برای ورزش کردن خود تنظیم کنید. سعی کنید غذاهایتان سالم باشد. این کارها را انجام دهید، تا بعد از تمام شدن تعطیلات، بدن و ذهنتان از شما تشکر کنند.
اگر شما در غذا خوردن و ورزش کردن جدی باشید، مطمئن باشید که تعطیلات خوبی را خواهید داشت.
ویتامین B12 یک ماده مغذی ضروری است که در موادغذایی بسیاری مثل گوشت، ماهی، شیر، تخم مرغ، و سیریال های صبحانه یافت می شود. ویتامین B12 ویتامینی محلول در آب است که در کبد ذخیره می شود که به انجام فرایند های مختلف در بدن کمک می کند. این نوع پیچیده ویتامین به خاطر وجود کوبالت (cobalt) که نوعی یون فلز است بین سایر انواع ویتامین ها واقعاً خاص است. مهمترین فایده ویتامین B12 توانایی آن در تسریع فعالیت های متابولیک و بالا بردن سطح انرژی افراد است.
این ویتامین عملکرد فرایندهای حیاتی بدن را تسهیل می کند که برای حفظ سلامت سیستم عصبی بدن بسیار مهم است. تولید DNA و گلوبول های قرمز خون با مصرف مناسب این ویتامین تنظیم می شود. کمبود ویتامین B12 ساخت طبیعی گلوبول های قرمز را بدن مختل می کند که نهایتاً منجر به کم خونی می شود. ویتامین B12 برای ترمیم بافت ها و سلولهای بدن نیز لازم است که به فرایند سنتز DNAکمک می کند.
ویتامین B12 اگر همراه با اسید فولیک استفاده شود، به طور قابل وجهی نواقص مجرای عصبی را کاهش می دهد. هر دو این ویتامین ها سطح هموسیستین (hemocystein) که بالا رفتن آن نقش مهمی در بیماری های قلبی-عروقی و نواقص مادرزادی دارد، را در بدن کاهش می دهد. ویتامین B12 برای تولید میلین (myelin) که نوعی ترکیب پروتئینی موجود در لایه های چربی پوشاننده اعصاب است نیز نقش مهمی دارد.
علاوه بر اینها، این ویتامین در هضم و گوارش درست غذاها نیز مفید است و سایر موادمغذی لازم برای بدن انسان را نیز فراهم می آورد. ویتامین B12 از بدن دربرابر کم خونی مهلک نیز محافظت می کند. ازآنجاکه ویتامین B12 برای عملکردهای مختلف بدن اهمیت دارد، ممکن است که بدن دچار کمبود این ویتامین شود. این کمبود معمولاً با علائمی نظیر خستگی شروع می شود. ازاینرو، لازم است که حتماً از موادغذایی حاوی این ویتامین در رژیم غذایی خود استفاده کنید.
تحقیقات بیشتر نشان داده است که ویتامین B12 همچنین در درمان نازایی، آسم، سردردهای میگرنی و افسردگی نیز می تواند مفید واقع شود. ویتامین B12 درکنار سایر ویتامین ها احتمال بروز سکته و بیماری های قلبی آلزایمری را کاهش می دهد. متیل کوبالامین کوانزیم ویتامین B12 می باشد که در بدن وجود دارد، از اینرو، این کوآنزیم را می توان به شکل طبیعی خود استفاده کرد. در این حالت ویتامین B12 مستقیماً وارد جریان خون می شود و فواید بسیاری را برای بدن فراهم می آورد.
شکل دیگر این ویتامین هیدروکسی کوبالامین است که گفته می شود درمان موثر برای مسمومیت با سیانید است. تحقیقات نشان داده است که جذب ویتامین B12 با بالا رفتن سن کمتر می شود. درنتیجه برای بزرگسالان بالای 50 سال، این ویتامین باید به شکل مکمل غذایی مورد استفاده قرار گیرد.
کمبود ویتامین B12 را می توان به راحتی با علائمی مثل خستگی، کند شدن واکنش های بدن، مشکلات حافظه، خشک شدن اندام های بدن، ضعف و کم خونی تشخیص داد و کمبود جدی آن موجب تخریب شدید مغزی می شود. همچنین، ویتامین فولات و B12 برای تولید DNA و RNA ضروری می باشند. ویتامین B12 در عملکرد برخی آنزیم های خاص که موجب سوخت و ساز کربوهیدرات و کنترل چربی می شود نیز اهمیت دارد.
گردآورنده :آرمان براتی
با تشکر از اعضای محترم وبلاگ زیست شناسی که ما را در بروز رسانی این وبلاگ یاری مینمایند.
شایان به ذکر است که مطالب گروه بندی شده اند.
محمد شوشتری زاده
ـ چه وقت به پزشک مراجعه کنیم: |
۱. با وجود احساس شدید نیاز به ادرار کردن، مقدار کمی ادرار دفع میشود. |
۲. تکّرر ادرار، سوزش ادرار، درد، یا ناراحتی همراه با احساس دفع ادرار است. |
ـ احساس دفع ادرار نشانهٔ چیست: |
اجبار به دفع ادرار مانند خوابآلودگی یا گرسنگی است. ولی گاهی فشار وادار به رفتن به دستشوییتان میکند اما ادراری دفع نمیشود یا بسیار کم است. معمولاً چیزی مانع جریان ادرار شده یا مجرای ادرار را تحریک کرده است. در حالت عادی، دستور تخلیه با اجازهٔ مثانه صادر میشود که یک کیسهٔ تو خالی است و ادرار از کلیهها به آن میریزد. وقتی مثانه پر شود، پیامی به مغز میفرستد تا دستور تخلیه ادرار بدهد. |
اما بعضی تحریککنندهها میتوانند مثانه را گول بزنند. الکل، نوشیدنیهای کافئیندار مثل قهوه و چای مثانه را تحریک میکنند. تنش یا اضطراب هم شبکهٔ عصبی را گمراه کرده و ممکن است احساس نیاز به دفع ادرار را القا کند. |
عفونتها هم مجاری ادراری را تحریک کرده و از علل شایع احساس دفع ادرار هستند. عفونت چه کلیه را گرفتار کند یا مثانه، میزراه، مهبل، یا پروستات، به هر حال، یا تولید ادرار را تحریک میکنند یا احساس نیاز به دفع آن را. عفونتها سوزش ادرار هم دارند. یک عفونت کمتر شناخته شده به نام التهاب بینابینی مثانه احساس تقریباً مداوم نیاز به دفع ادرار را همراه با درد و ناراحتی بهوجود میآورد. |
یبوست هم میتواند جریان ادرار را بند آورد. راست روده مجاور مثانه است. گاهی نیاز به ادرار کردن دارید، ولی پر بودن راست روده مانع دفع آن میشود. سنگ کلیه، سنگ مثانه، و بزرگ شدن پروستات هم جریان ادرار را بند میآورند. در این حالت، مثانه کاملاً تخلیه نشده و زود دوباره پر میشود. اگر این مشکل درمان نشود، دفع ادرار بسیار سخت شده و بیاختیاری را بهدنبال دارد. |
ـ درمان احساس رفع ادرار: |
اگر قرار باشد با هر احساس دفع ادرار به دستشوئی بروید، بهزودی حجم مثانه را کوچک کرده و احساس دفع را بیشتر خواهید کرد. بنابراین، باید راه حل دیگری پیدا کرد. خود را شل کنید. گرچه عجیب بهنظر میرسد، ولی وقتی فشار دفع ادرار دارید، سعی در مقاومت با آن نکنید. در عوض خود را شل کنید. با این کار فشار انقباضی ماهیچههای روی مثانه را برداشته و از احساس فشار آن میکاهید. وقتی احساس دفع میکنید، بنشینید و با چشمان بسته چند نفس عمیق بکشید. اما مواظب باشید ماهیچههای لگن را که مسئول جلوگیری از بیاختیاری ادرار هستند شل نکنید. |
اسفنکتر را محکم کنید. همان پیامی که اسفنکترهای لگنی را محکم میکند، مثانه را هم شل میکند. ظرف یک دقیقه احساس دفع ادرار موقتاً برطرف میشود. یادداشت کنید. با یادداشت کردن آنچه که میخورید و زمان احساس دفع ادرار میتوانید خوارکیهائی را که باعث احساس فشار میشوند پیدا کرده و آنها را از برنامهٔ غذائی حذف کنید یا کمتر بخورید. |
عفونت را درمان کنید. خوردن آنتیبیوتیک به مدت چند روز عفونتی را که احتمالاً باعث احساس دفع ادرار شده است برطرف میکند. پزشک آنتیبیوتیک لازم و مقدار مصرف آن را تجویز میکند. |
وقتی یک نوشابه می خوریم:
۱۰ دقیقه بعد :
۱۰ قاشق چایخوری شکر وارد بدنتان میشود. میدانید چرا با وجود خوردن این حجم شکر دچار استفراغ نمیشوید؟ چون اسید فسفریک، طعم آن را کمی میگیرد و شیرینیاش را خنثی میکند.
20 دقیقه بعد:
قند خونتان بالا میرود و منجر به ترشح ناگهانی و یکجای انسولین میشود. کبدتان شروع میکند به تبدیل قند به چربی تا قند خون، بیشتر از این بالا نرود.
40 دقیقه بعد :
حالا دیگر جذب کافئین کامل شده؛ مردمکهایتان گشاد میشود، فشار خونتان بالا میرود و در پاسخ به این حالت، کبدتان قند را به داخل جریان خون رها میکند. گیرندههای آدنوزین مغز حالا بلوک میشوند تا از احساس خوابآلودگی جلوگیری کنند.
45 دقیقه بعد :
ترشح دوپامین افزایش پیدا میکند و مراکز خاصی در مغز، که حالت سرخوشی ایجاد میکنند، تحریک میشوند. این همان مکانیسمی است که در مصرف هروئین منجر به ایجاد سرخوشی میشود.
بعد از 60 دقیقه :
اسید فسفریک موجود در نوشابه، داخل روده کوچک، به کلسیم، منیزیم و روی میچسبد. متابولیسم بدن افزایش پیدا میکند. میزان بالای قند خون و شیرینکنندههای مصنوعی، دفع هرچه بیشتر کلسیم را از طریق ادرار باعث میشوند.
مدتی بعد :
کافئین در نقش یک داروی مدر (ادرارآور) وارد عمل میشود. حالا دیگر کلسیم و منیزیم و رویی که قرار بود جذب بدن شود، بیش از پیش از طریق ادرار دفع میشود و به همراه آن مقادیر زیادی آب، سدیم و دیگر الکترولیتها نیز از دست میرود.
مدتی بعدتر :
کمکم آن غوغایی که در بدنتان ایجاد شده بود فروکش میکند و نوبت به افت قند میرسد. در این مرحله یا خیلی حساس و تحریکپذیر میشوید یا خیلی کرخت و بیحال. حالا دیگر تمام آن آبی را که از طریق نوشابه وارد بدن خود کرده بودید، دفع کردهاید؛ آبی که میشد به جای اسید و کافئین و شکر، حاوی مواد مفیدی برای بدنتان باشد. تا چند ساعت بعد اثر کافئین هم از بین میرود و شما هوس یک نوشابه دیگر میکنید.
نوشابهخورترین ملت جهان
سرانه مصرف نوشابههای گازدار در ایران ۴۲ لیتر است. با مقایسه این آمار با آمار دیگر کشورهای جهان به این نتیجه وحشتناک میرسیم که ما در سرانه مصرف نوشابههاى گازدار مقام اول را در جهان پیدا کردهایم. برای این که بیشتر وحشت کنید، بد نیست بدانید که:
-میانگین مصرف نوشابههای گازدار در دنیا برای هر فرد 10 لیتر است.
- در بیست سال اخیر، مصرف نوشابه هاى گازدار در کشور، نزدیک به ۱۵ درصد رشد داشته است.
- طبق آمار، ۹۰ درصد کودکان ۲۴ ماهه تا ۱۲ ساله کشورمان، روزانه حداقل یک بار پفک و نوشابه مصرف کردهاند.
- 25 درصد از کودکان ایرانى به نوعی با سوءتغذیه دستبهگریبانند.
- یکسوم از مرگومیرهای کشور به علت بیماریهای قلبیعروقی است که یکی از عوامل اصلی بروز آن، تغذیه غلط است
یازده خاصیت نوشابه ها:
________________________________________
همه ما شنيدهايم كه نوشابههای گازدار برای سلامتی مضر است.
اما آيا میدانيد:
- در بسياری از ايالتهای آمريكا، مامورين پليس راه دو گالن كوكاكولا در صندوقعقب ماشينشان دارند تا در صورت تصادف رانندگی، خون را با كمك آن از جاده پاك كنند ؟
- اگر تكهای از گوشت گاو را در يك كاسه كوكاكولا قراردهيد، پس از دو روز ناپديد میشود.
- برای تميز كردن توالت: يك قوطی كوكاكولا را داخل كاسه توالت بريزيد و يك ساعت صبر كنيد ، سپس با آب پر فشار بشوييد. اسيد سيتريك موجود در كوكاكولا لكهها را از سطوح چينی میزدايد.
- برای برطرفكردن لكههای زنگ از سپر آبكرم كاری شده اتومبيل ؛ سپر را با يك تكه كاغذ (فويل) آلومينيوم مچالهشده آغشته به كوكاكولا بساييد.
- برای تميز كردن فساد قطبهای باتری اتومبيل ؛ يك قوطی كوكاكولا را روی قطبها بريزيد تا با قليان كردن، آن را تميز كند.
- برای شل كردن پيچ و مهرههای زنگ زده ؛ تكهای پارچه را كه در كوكاكولا خيس شده است برای چند دقيقه بر روی پيچ و مهره قرار دهيد.
- برای پختن گوشت ران آبدار ؛ يك قوطی كوكاكولا را داخل ماهیتابه خالی كنيد، گوشت را لای كاغذ آلومينيوم بپيچيد و داخل ماهیتابه بپزيد. سی دقيقه قبل از اتمام پخت، كاغذ آلومينيوم را باز كنيد، و آب گوشت را با كوكاكولای داخل ماهیتابه مخلوط كنيد تا سس قهوهای رنگ عالیای به دست آيد.
- برای پاك كردن چربی از لباسها ؛ يك قوطی كوكاكولا را داخل ماشينلباسشويی پر از لباسهای چرب خالی كنيد، پودر لباسشويی اضافه كنيد و ماشين را روی دور عادی روشن كنيد. كوكاكولا به تميز شدن لكههای چربی كمك میكند.
- كوكاكولا همچنين بخار آب را از روی شيشه جلوی اتومبيل تميز میكند. (در مناطق سرد و مرطوب، گاهی اوقات شيشه جلوی اتومبيل از بيرون بخار میكند كه با برفپاككن پاك نمیشود. )
و جهت اطلاع شما:
- ماده موثر كوكاكولا اسيد فسفريك با PH برابر 2.8 است. اسيد فسفريك ناخن را در مدت حدود ۴ روز حل میكند. همچنين كلسيم را از استخوانها میزدايد و عامل اصلی افزايش روزآفزون پوكی استخوان است.
- برای حمل محلول كوكاكولا (محلول غليظ شده) ، كاميونهای حامل بايد از علامتهای ويژه 'مواد خطرناك' كه برای حمل مواد بهشدت خوردنده در نظر گرفته شده است استفاده كنند. (يك دستگاه از این کامیونها - چندی پیش در سد قشلاق اطراف سنندج كه آب شرب اين شهر را تامين میكند، سقوط كرد. )
- توزيعكنندگان كوكاكولا بيش از ۲۰ سال است كه از كوكاكولا برای تميز كردن موتور كاميونهای خود استفاده میكنند.
حالا يك سوال: يك ليوان آب ميل داريد يا كوكاكولا؟
شیره پرورده بر خلاف شیره خام که محلول روشن و رقیقی از آب و املاح است، محلول چسبنده و غلیظی است که ترکیبات گلوسیدی به مقدار زیاد در آن تولید میشود. ساکارز عمدهترین فرم قند در شیره پرورده است. علاوه بر ساکارز برخی قندهای دیگر در شیره پرورده برخی گونههای گیاهی یافت شده است. از جمله رافینوز (تری ساکارید) ، استاکینوز (تتراساکارید). شیره پرورده همچنین حاوی مقدار کمی اسید آمینه ، آمید ، اسید آلی ، هورمونهای گیاهی مانند اکسین و جیبرلین میباشد.
|
ترکیبات شیره پرورده
حدود 90 درصد ماده خشک شیره پرورده را گلوسیدها تشکیل میدهند. وجود مقادیر زیادی ساکارز در شیره پرورده موجب میشود که در بعضی درختان آن را به عنوان نوشابهای قندی و قابل تخمیر مانند نوشابه نخل (15% ساکارز دارد) مورد استفاده قرار دهند. گلوسیدها علاوه بر اینکه در قسمتهای مختلف گیاه مصرف میشوند در بعضی از بافتها مخصوصا در اشعه مغزی ثانویه ذخیره میشوند. غلظت کل اسیدهای آمینه بر حسب گونه 0.03 الی 0.05 درصد تغیر میکند. اگر اسیدهای آمینه و آمیدها را باهم در نظر بگیریم، بطور کلی 12 - 1 درصد ترکیبات ساخته شده و انتقال یافته را تشکیل میدهد. ولی در پاییز موقعی که برگهای پیر ، محتویات خود را تخلیه میکنند، مقدار این ترکیبات در شیره پرورده به مراتب افزایش مییابد.
این وضع موقعی که برگها در تاریکی قرار دارند، نیز مشاهده میشود. مهمترین اسیدهای آمینه موجود در آوندهای آبکشی عبارتند از سرین ، آلانین ، اسید آسپارتیک ، پیرونین و ترئونین. اسیدهای آلی به مقدار بسیار کم در شیره پرورده وجود دارند. ولی درصد آنها در مواقع کمبود نیتروژن افزایش مییابد. مقدار عناصر معدنی به جز پتاسیم ، عموما کم است. قبل از سقوط برگها مقدار بعضی یونها مانند پتاسیم ، کلر و H2PO4 و.... در شیره پرورده زیاد میشود. زیرا این یونها از برگها جدا میشوند، سپس برگها میریزند. برعکس این یونها ، کلسیم در این برگها زیاد می شود. PH عصاره حاصل از بافت آبکش قلیایی بوده و حدود 7.8الی 8.6 میباشد.
استخراج شیره پرورده
یکی از راههای استخراج شیره پرورده ، استفاده از بعضی حشرات نظیر آفیدینها و کربوکسیدینها است که از شیره پرورده تغذیه میکند. این حشرات به صورت کلنی بر روی تنه درختان زندگی میکنند. در حالی که برآمدگی دهانی خود را تا محل آوندهای آبکش در پوست ساقه فرو میبرند و مدت 2 تا 3 ساعت به همان حال باقی میمانند. فشار تورژسانس بالای عناصر غربالی سبب ورود محتویات آن از طریق لولههای غذایی حشره به رودههای آن میشود و در آنجا اسیدهای آمینه بطور انتخابی جذب و برخی از قندها متابولیزه میشوند.
سپس اضافات شیره آوندی که هنوز غنی از هیدروکربنها است به صورت عسلک که شیره تغییر یافته بوسیله حشره است، دفع میشود. این شیره میتواند تصویری از مواد موجود در مواد غربالی را بدست دهد. گاهی نیز این حشرات در حال تغذیه را بوسیله جریان آرامی از O2 بیهوش میکنند و نوک آنها را قطع میکنند. تراوش از نیشهای قطع شده برای ساعتها ادامه مییابد که میتوان آن را جمع آوری و تجزیه نمود. البته این روش مشکلات و اشکالات خاص خود را دارد.
|
سرعت حرکت شیره پرورده و نحوه اندازهگیری آن
سرعت حرکت مواد در آوند آبکش را به دو روش میتوان بیان کرد. بر حسب سرعت یعنی فواصل خطی طی شده در واحد زمان یا بر حسب انتقال تودهای مواد که از یک سطح مشخص آوند آبکش در واحد رمان عبور کرده است. از آنجا که عناصر غربالی ، سلولهای هادی اصلی در آوندها میباشند. لذا محاسبه میزان انتقال تودهای بر مبنای سطح مقطع عناصر غربالی یا آوند آبکش در ساعت است. میزان انتقال تودهای و سرعت هر دو را میتوان به کمک مواد رادیواکتیو نشاندار اندازه گیری کرد و این روش پرکاربردترین شیوه برای تعین سرعت انتقال میباشد.
استفاده از کربن رادیواکتیو برای اندازه گیری سرعت حرکت شیره پرورده
در سادهترین حالت CO2 نشاندار شده با کربن 11 یا با کربن 14 برای مدت کوتاهی در اختیار یک برگ (منبع) قرار داده میشود. سپس به کمک یک آشکار ساز ، زمان رسیدن این مواد به یک بافت مخزن یا برخی نقاط واقع در این امتداد ثبت میگردد. از تقسیم طول مسیر انتقال به زمان لازم برای رؤیت اولین مواد نشاندار در مخزن ، تخمینی از سرعت حرکت مواد بدست میآید. روش دقیقتر اندازهگیری سرعت حرکت مواد نشاندار در دو نقطه واقع درطول مسیر است. بطور کلی میانگین سرعتهای اندازهگیری شده به روشهای مختلف 1m/hمیباشد. با دامنه تغیرات 30 تا 150cm/h مثلا درلوبیا 107cm/h، مو 60cm/h ، کدو تنبل 40 الی 60cm/h و سیبزمینی 20 الی 80cm/h.
عوامل محیطی موثر بر حرکت شیره پرورده
دما
یکی از عوامل موثر بر حرکت شیره پرورده است. اثر این عامل را میتوان با قرار دادن تمام گیاه یا قسمتی از گیاه در دماهای مختلف اندازهگیری کرد. مناسبترین دما برای حرکت شیره پرورده 25 درجه سانتیگراد گزارش شده است. شدت تاثیر دما به مدت تاثیر آن بستگی دارد. بطور کلی اثر دما بر سرعت شیره پرورده به اثر آن روی فتوسنتز و تنفس وابسته است. زیرا پایین آمدن دما ، به عنوان مثال باعث پایین آمدن شدت فتوسنتز شده و در نتیجه غلظت متابولیتهای ساخته شده کم میشود و سرعت مهاجرت کاهش مییابد.
به علاوه شدت تنفس نیز با پایین آمدن دما کاهش یافته به دنبال آن مصرف متابولیتها و مهاجرت شیره پرورده کاهش مییابد. پایین آمدن دمای شب سرعت شیره پرورده را به 1.4 آن در روز کاهش میدهد. با وجود این اهمیت مهاجرت شبانه شیره پرورده کمتر از مهاجرت روزانه آن نیست و این امر برای تخلیه کامل سلولها از مواد حاصل از فتوسنتز لازم است.
نور
جذب و مصرف O2 با افزایش شدت نور بیشتر میشود. تحقیقات انجام شده نشان داده که شدت نور بالا از انتقال به طرف ریشه کاسته و بر انتقال ساقهای میافزاید.
|
عوامل بازدارنده
مواد بازدارنده متابولیسمی نظیر سیانید هیدروژن ، انتقال کربوهیدراتها را متوقف میکند. احتمال داده میشود که مواد بازدارنده در یاختههای فتوسنتز کننده مزوفیل برگ ، اثر خود را آشکار سازند و یا ممکن است این مواد به یافتههای پذیرنده (مخازن) منتقل شده و در آنجا در ذخیره سازی متابولیتهای منتقل شده اختلال ایجاد کند. به هر حال در هر دو صورت انتقال کاهش مییابد. بنابراین اثر مواد بازدارنده اثر مستقیم نبوده بلکه بطور غیر مستقیم با رفتن به مناطق ذخیره ساکاروز یا مخازن و با کندکردن و توقف فتوسنتز اثر بازدارندگی خود را نشان میدهند.
املاح معدنی
از مشخصترین کارهایی که در رابطه با تاثیر مواد کانی در انتقال شیره پرورده در آوند آبکش انجام شده کار با بور (B) است. این آزمایشات نشان دادند که جذب و انتقال ساکاروز در برگ گیاه گوجه فرنگی در محلولی از ساکارز نشاندار شده با کربن 14 غوطهور گردیده است. افزودن B به محلول خیلی آسانتر و سریعتر انجام میگیرد. به این دلیل که یک کمپلکس قابل یونی شدن بین بور و ساکارز تشکیل میشود که از طریق غشاهای یاختهای حرکت کرده و خیلی آسانتر از ساکارز بدون بور جابجا میشود. البته در انتقال ساکارز تنها بور کمک کننده نیست. در برگهای لوبیا ، اگر مواد تنظیم کننده رشد ، نظیر خانواده اکسینها بکار روند، در تسریع انتقال کارآرایی بیشتری نسبت به بور دارد.
برخی پژوهشگران عقیده دارند که بیماری هوچکین در اثر مقابله دستگاه دفاعی بدن در برابر یک تحریک خارجی مثل یک ویروس، ایجاد میشود. بیماری هوچکین در کشورهای در حال توسعه که در آنها افراد جامعه تا زمان بلوغ تماس فراوانی با عوامل عفونتزا داشتهاند، کمتر دیده میشود ولی در کشورهای توسعهیافته صنعتی که در آنها کودکان تا سن 10 سالگی با بیماریهای شایع اطفال تماس نداشتهاند، بیماری هوچکین شیوع بیشتری دارد. با این حال دانش ما راجع به علت بیماری هوچکین هنوز ناکافی است. پژوهشها نشان دادهاند که نقص ایمنی (ارثی یا اکتسابی) میتواند باعث تشدید بیماری هوچکین شود.
چون علت بیماری هوچکین نامعلوم است، در حال حاضر پیشگیری از آن امکانپذیر نیست ولی تشخیص زودهنگام بیماری هوچکین و درمان مناسب، نتایج خوبی به همراه دارد.
معمولاً اولین علامت در بیماری هوچکین ، پیدا شدن غدد لنفاوی بزرگ و بدون درد است که معمولاً در گردن و گاه در زیر بغل یا کشاله ران دیده میشوند، قوام لاستیکی دارند و بدون چسبندگی به یکدیگر هستند. این غدد لنفاوی گاه در هنگام استحمام یا اصلاح کردن موهای بدن کشف میشوند. غدد لنفاوی ممکن است در اثر عفونتها یا بیماریهای دیگر، غیر از بیماری هوچکین نیز بزرگ شوند، ولی غده لنفاوی که بیش از یک ماه بزرگ بماند، چه دردناک باشد چه نباشد، باید توسط پزشک معاینه گردد. غده لنفاوی عفونی معمولاً دردناک است.
گاه علایم دیگری نیز در فرد مبتلا به بیماری هوچکین دیده میشود که عبارتند از:
» تب طول کشیدهای که علت آن مشخص نیست.
» عرق شبانه توجیهناپذیر، گاه این تعریق آنقدر زیاد است که بیمار مجبور به تعویض ملحفه میگردد.
» خارش بدن
» دردهای غیرطبیعی پشت یا شکم
» کاهش وزن غیرطبیعی
» زردی چشمها و پوست
» احساس کسالت
» کمخونی
» خونریزی گوارشی
» تنگی نفس
این علایم در بیماریهای دیگری غیر از بیماری هوچکین نیز شایع است ولی در صورت بروز این علایم، برای از دست ندادن شانس تشخیص زود هنگام بیماری هوچکین، باید به پزشک مراجعه کرد.
بیشتر موارد بیماری هوچکین بویژه اگر در مراحل اولیه شناسایی گردد، قابل درمان است. بنابراین برای کشف احتمالی غدد لنفاوی بزرگشده، گردن، زیر بغل و کشاله ران خود را بهطور منظم معاینه کنید.
پس از مراجعه به پزشک، وی تاریخچه کاملی از وضعیت پزشکی فرد تهیه میکند. آنگاه معاینه پزشکی به عمل خواهد آمد. اگر حالت غیرطبیعی در گره لنفاوی مشاهده نماید، آن گره لنفاوی برداشته میشود و در زیر میکروسکوپ مطالعه میگردد. این آزمایش مشخص خواهد کرد که ضایعه خوشخیم یا بدخیم است.
اگر نتیجه نمونه برداری مشخص کند بیماری هوچکین است، آزمایشهای تکمیلی زیر انجام میشود:
» پرتونگاری قفسه سینه
» آزمایش خون
» لنفانژیوگرافی: به معنی تزریق ماده حاجب به داخل سیستم لنفاوی و سپس تهیه رادیوگرافی از آن که نشاندهنده وضعیت سیستم لنفاوی و میزان گسترش بیماری در آن است.
» سیتی اسکن شکم
» آزمایش مغز استخوان
» نمونه برداری از اعضای داخل شکم برای نشان دادن گسترش بیماری به این اعضا
ممکن است انجام تمام این بررسیها در یک فرد لازم نباشد. تصمیمگیری درباره بررسیهای لازم، توسط پزشک معالج صورت خواهد پذیرفت.
تعیین احتمال بهبودی (پیشآگهی) و همچنین انتخاب شیوه درمان، به مرحله استقرار بیماری (بیماری در یک ناحیه متمرکز است یا در بدن منتشر شده است)، اندازه ناحیه بزرگ شده، نتایج آزمایشهای خونی، نوع علایم بیماری، سن و جنس بیمار و وضعیت عمومی وی بستگی دارد.
ذاتالریه عفونتی است که منجر به التهاب و پرشدن فضاهای داخل ریه و مجاری هوایی از مایع میگردد. به دنبال ایجاد عفونت، گلبولهای سفید به طرف ریهها حرکت میکنند تا با عفونت مبارزه نمایند. اما این جریان منجر به بروز اختلال در عملکرد اصلی ریه یعنی دریافت اکسیژن از هوا و انتقال آن به سیستم گردش خون میگردد.

یک هفته پس از آغاز بیماری در حدود یک سوم از بیماران دچار افزایش تعداد گلبولهای سفید خون میشوند. دوره بیماری بین چند روز تا یک ماه و گاهی هم بیشتر ادامه خواهد داشت.
علت بیماری
میکروبهای متفاوتی عامل ذات الریه هستند. اگرچه بعضی از این میکروبها شایع و تشخیص آنها آسان است، اما در مواردی تشخیص عامل بیماری بسیار مشکل میباشد. عفونت ریه میتواند در اثر باکتری ،ویروس یا قارچ ایجاد شود. در اغلب موارد باکتریها عامل اصلی ایجاد بیماری هستند.
منشا عفونت
عوامل عفونی معمولا در ریه افراد سالم وجود ندارند. گاهی اوقات آنها توسط جریان خون به ریهها میرسند، ولی اغلب همراه با نفس کشیدن توسط قطرات ریز آب موجود در هوای تنفسی به ریهها منتقل میشوند.
فرد دچار عفونت، با عطسه و سرفه میکروارگانیسم ها را وارد هوا میکند. برخی از میکروارگانیسم ها خصوصا ویروسها همراه تنفس وارد ریه میشوند. بعضی از میکروب هایی که به طور معمول در حلق افراد زندگی میکنند بی ضرر هستند. در صورتی که شخص به هر علت از جمله به علت ابتلا به ویروس، ضعیف شده باشد این میکروب ها به درون ریهها راه مییابند.
علائم بیماری
ذاتالریه بسته به عامل ایجادکننده میتواند علائم مختلفی داشته باشد. تب، درد قفسه سینه، سرفه، کاهش اشتها و ضعف علائم اصلی بیماری هستند.
سرفه در ابتدا ممکن است خشک باشد، اما یک تا دو روز بعد سرفه خلطدار میشود. خلط معمولا زرد رنگ است و ممکن است رگههای خونی داشته باشد.
تنفس بیمار سریع و سطحی میشود و ممکن است بیمار به نفس نفس زدن بیفتد. در موارد شدید اکسیژن رسانی کاهش مییابد و ممکن است علائم کمبود اکسیژن در فرد بروز کند.
تنفس عمیق یا سرفه ممکن است منجر به ایجاد درد عمقی در قفسه سینه شود. این علامت ممکن است نشان دهنده گسترش عفونت به پرده پوشاننده ریهها باشد.
پیشگیری
- سیگار نکشید. از آنجایی که افراد سیگاری بیش از همه در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند، ترک سیگار مهمترین عامل پیشگیری از این بیماری میباشد.
- از تماس با افراد مبتلا به عفونتهای تنفسی خودداری کنید.
- از مواجهه با سرما یا خیس بودن در هوای سرد خودداری کنید.
- تغذیه مناسب به خصوص در کودکان عامل مهمی در پیشگیری از عفونتهای ریه است.
- درمان به موقع عفونتهای ساده تنفسی، احتمال عفونت ریه را کاهش میدهد.
- ویتامینهای تازه به خصوص ویتامین C مصرف کنید.
- سالخوردگان و کودکان کم سن بهتر است در محلهایی که احتمال آلودگی در آنها بیشتر است حضور نیابند.
- خودسرانه دارو به خصوص آنتیبیوتیک و داروهای کورتوندار مصرف نکنید.
- اگر مبتلا به بیماریهای مزمن هستید، حتما برای پیشگیری با پزشک مشورت کنید.
افراد در معرض خطر
هر چند همه ممکن است به این بیماری مبتلا شوند، با این وجود برخی افراد استعداد بیشتری برای ابتلا به این بیماری دارند. در راس این افراد باید از سیگاریها نام برد.
افراد در سنین بسیار بالا و بسیار پایین (نوزادان و افراد مسن) نیز سیستم دفاعی ضعیفتری دارند و شانس ابتلایشان بیشتر است.
کسانی که به هر دلیل سیستم ایمنی بدنشان ضعیف شده است (مثل مبتلایان به ایدز، کسانی که داروهایشیمیدرمانی استفاده میکنند) نیز جزیی از این دسته محسوب میشوند.
کسانی که مبتلا به بیماریهایی تضعیفکننده مقاومت بدن نظیر بیماریهای قلبی، سرطان، سل، نارسایی احتقانی قلب،دیابت، یا بیماریهای مزمن ریوی هستند نیز باید بیشتر مراقب خود باشند.
افرادی که طحال آنان برداشته شده است نیز در معرض خطر بیشتری هستند.
درمان
درمان بیماری کاملا با توجه به علت آن انجام میشود. گاهی بیمار به صورت سرپایی درمان میشود و گاهی نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد. البته در اکثر بیماران درمان این عفونت در منزل انجام میگیرد.
مصرف داروهای ضد باکتری، ضدویروس یا ضد قارچ به صورت خوراکی یا تزریقی، فیزیوتراپی قفسه سینه و در مواردی اکسیژن، درمانهای اصلی بیماری محسوب میشوند.
برای درد خفیف، تب و احتقان ممکن است از داروهایی نظیر استامینوفن یا قطرههای بینی، اسپریها یا قرصهای ضداحتقان استفاده شود.
بیماران میتوانند از یک دستگاه مرطوبکننده با بخار سرد برای مرطوب کردن هوا استفاده کنند.
برای تخفیف درد سینه میتوان از یک بالشتک گرمکننده یا کمپرس گرم بر روی قفسه سینه استفاده کرد.
منابع:
سایت رسمی پروفسور سلطان زاده ، متخصص نوزادن و کودکان
سایت شفا
جام جم
پزشکان توصیه میکنند برای کمک به تخلیه ترشحات ریوی (خلط)، بیمار سرفه کند و تنفس عمیق بکشد.